Temel formül
100 km maliyeti = (Tüketim kWh/100 km ÷ Şarj verimi) × Birim fiyat. Şarj verimi AC'de yaklaşık 0,88, DC'de 0,93 civarındadır; yani prizden çektiğiniz enerjinin bir kısmı bataryaya ulaşmaz ama faturaya yansır.
- 1Araç ekranından son 1.000 km'lik ortalama tüketimi okuyun (örn. 17 kWh/100 km).
- 2Şarj verimiyle bölün: 17 ÷ 0,88 ≈ 19,3 kWh.
- 3Kendi birim fiyatınızla çarpın.
- 4Sonucu yakıt maliyetiyle karşılaştırmak için benzinli aracın 100 km tüketimini güncel litre fiyatıyla çarpın.
Şarj yerine göre maliyet katmanları
| Şarj yeri | Göreli maliyet | Tipik kullanım payı |
|---|---|---|
| Ev (gece kademesi) | En düşük | %60 – 80 |
| İş yeri / AVM AC | Düşük–orta | %5 – 20 |
| Şehir içi DC | Orta–yüksek | %5 – 15 |
| Otoyol yüksek güç DC | En yüksek | %5 – 15 |
Toplam maliyetinizi belirleyen şey, bu dört katmanın ağırlıklı ortalamasıdır. Ev şarjı payını %60'ın üzerine çıkarmak, tek başına yapabileceğiniz en etkili tasarruftur.
Hesaba katılmayan kalemler
- İşgal (idle) ücreti: şarj bittikten sonra araç bağlı kaldığında dakika başına işlenir.
- Oturum başlangıç ücreti: bazı işletmeciler sabit bir başlatma bedeli uygular.
- Minimum tüketim: kısa oturumlarda birim maliyeti yükseltir.
- Kayıp enerji: soğuk havada termal yönetim ek kWh tüketir.
- Abonelik: aylık sabit bedel, düşük kilometrede maliyeti artırır; yüksek kilometrede düşürür.
Ayda 1.000 km'nin altında yol yapıyorsanız abonelikli tarifeler genellikle avantaj sağlamaz. Karar vermeden önce son üç ayın şarj kWh toplamını kontrol edin.
Benzinli araçla adil karşılaştırma
Karşılaştırmayı yalnızca enerji üzerinden yapmak eksik kalır. Bakım kalemleri (yağ, filtre, buji, kayış) elektrikli araçta ortadan kalkar; buna karşılık lastik aşınması ağırlık nedeniyle biraz daha hızlı olur. Dört yıllık bir sahiplik penceresinde toplam maliyeti karşılaştırmak, tek seferlik 100 km hesabından çok daha anlamlı bir sonuç verir.
- Enerji/yakıt maliyeti (yıllık km × 100 km maliyeti ÷ 100).
- Periyodik bakım farkı.
- Sigorta ve vergi kalemleri.
- Amortisman ve ikinci el değer beklentisi.
Sık sorulan sorular
Şarj verimi neden %100 değil?
AC şarjda aracın dönüştürücüsü, DC şarjda ise kablo ve batarya yönetimi ısı şeklinde kayıp üretir. Bu kayıp AC'de yaklaşık %10-12, DC'de %5-8 seviyesindedir ve faturaya yansır.
Evde şarj gerçekten çok mu daha ucuz?
Evet. Mesken tarifesi ve gece kademesi kullanıldığında ev şarjı, otoyol DC şarjına kıyasla belirgin biçimde düşük birim maliyet sunar. Fark çoğu senaryoda iki katın üzerindedir.
İşgal ücretinden nasıl kaçınırım?
Şarj bitiş bildirimini açık tutun ve %80'e ulaşınca aracı kaldırın. Uzun sürecek molalarda DC yerine yakındaki bir AC noktasını tercih edin.
Yakınınızdaki istasyonu bulun
Rehberdeki bilgileri uygulamaya geçirin: Türkiye genelindeki şarj noktalarını harita üzerinde veya il/ilçe listelerinden inceleyin.